Ο δημοκρατικός χαρακτήρας του Αιγίου είναι συνακόλουθο της ιστορίας του, από τα αρχαιότατα χρόνια, με χαρακτηριστική αφετηρία την επιλογή της πόλης ως το κέντρο αποφάσεων για την στάση των Ελλήνων σε σχέση με την Τροία.
Συγκεκριμένα, και ενώ βρισκόμαστε ακόμη στους μυθικούς χρόνους, ο βασιλιάς Αγαμέμνων των Μυκηνών ετοιμάζει πόλεμο με τους Τρώες και επιλέγει το Αίγιο ως τόπο της συνάντησης της συνόδου όλων των Ελλήνων, προκειμένου να συζητήσουν και να συναποφασίσουν τα επόμενα βήματα, υπό την σκέπη του Δία, στο ιερό του Ομαγυρίου Διός.
Αυτή η συγκέντρωση «ομήγυρις» υπό τον Αγαμέμνονα σηματοδοτεί και το προσωνύμιο «Ομαγυρίου Ζεύς».
Μετά τον Τρωικό πόλεμο (γύρω στο 1100 π.χ), με τις ραγδαίες ανακατατάξεις των ελληνικών φύλων, κυριαρχούν οι Αχαιοί, που εγκαθιδρύουν – για πρώτη φορά- το δημοκρατικό πολίτευμα, που επικρατεί σε όλες -και τις δώδεκα πόλεις- του Αιγιαλού (από την Αίγειρα μέχρι την Ήλιδα). Από τον 10ο π.χ αιώνα, λοιπόν, το Αίγιο είναι το κέντρο, όπου συγκαλούνται οι σύνοδοι των Αχαϊκών πόλεων. Εδώ, στο Αίγιο ιδρύεται το Ιερό του Ομαγυρίου Διός. Εδώ, συγκεντρώνονται οι Αχαιοί ως «μια ομήγυρη» υπό την σκέπη του Δία και παίρνουν αποφάσεις και συζητούν «δημοκρατικά» καθώς με το θάνατο του τελευταίου βασιλιά του Τισαμενού, εξέλιπε η ολιγαρχική νοοτροπία των Ιωνών, που περιορίστηκαν στην Ελίκη μόνο, λατρεύοντας τον Ελικώνιο Ποσειδώνα.
Έτσι, κατά τους ιστορικούς χρόνους ιδρύθηκε η Αχαϊκή Συμπολιτεία το πρώτο πολιτικό μόρφωμα των Ελλήνων και το Αίγιο έγινε η πρωτεύουσα του. Για πρώτη φορά στον Ελλαδικό χώρο (και όχι μόνο), σε μια πόλη εφαρμόζεται ένα «καινό» (δηλ. καινούργιο) μοντέλο διοίκησης, κι΄αυτό ονομάζεται δημοκρατία (δηλ. επικρατεί η γνώμη των πολλών, του δήμου).
Και μιλάμε για τους προϊστορικούς χρόνους ακόμη. Η δωδεκάπολις περιλάμβανε τις πόλεις: Αίγιο-Πάτρα- Δύμη-Τριταία-Φαρές-Ώλενος-Ρύπες- Κερήνεια-Ελίκη-Βούρα-Αιγές-Αίγειρα, συγκροτώντας έναν ενιαίο πολιτικό και πολιτισμικό χώρο.